“Je kunt niet een land binnenvallen zonder wederopbouwplan en dan maar hopen dat het goed komt. Daar moet de regering zich over verantwoorden.” – Mariko Peters, Tweede-Kamerlid GroenLinks.

Zo staat het op de poster en de handtekeningenkaartjes in het kader van de actie ‘openheid over irak’ van GroenLinks (de kaartjes dan, de actie is breder gedragen). Mariko zal het ongetwijfeld niet zo bedoeld hebben, maar wat er eigenlijk ook staat is dat je dus wel een land kunt binnenvallen mét wederopbouwplan, dan hoef je je nergens over te verantwoorden.

En ik maar denken dat het probleem was dat er een land is binnengevallen op basis van valse informatie. Informatie waarvan Bush en Blair inmiddels hebben toegegeven op basis waarvan de oorlog in Iraq niet had mogen plaatsvinden. Maar waar Balkenende nog krampachtig aan vasthoudt als rechtvaardiging van het ontwrichten van een land.

(Wim L. uit D., bedankt voor je scherpe observatie!)

Vanmiddag had ik de eer, samen met Erik Borra, als panellid deel te nemen aan een discussie over internet en censuur op het impakt festival in Utrecht. David Danish (Iraanse schrijver, journalist en Midden-Oosten deskundige) en iemand van the great firewall of china zouden ook mee discussieren, maar waren helaas verhinderd. Wel was Nick Dearden van Amnesty International present, hij houdt zich ondermeer bezig met het irrepressible.info project.

Irrepressible.info is een awareness project, met een database van korte stukjes tekst die in bepaalde landen gecensureerd wordt. Met behulp van een klein beetje html code kan iedereen deze snippets opnemen op zijn/haar weblog of site. Zie bijvoorbeeld de hoofdpagina van mijn eigen weblog. De eerste keer dat ik dit project leerde kennen was via de weblog van Krispijn Beek, maar nu heb ik dus de man achter het project ontmoet.

De discussie werd geleid door Richard Boers, van de balie uit Amsterdam. Het was een informele discussie, met veel zijpaden. Nick begon met een presentatie over het fenomeen van internet censorship en cyber dissidenten. Hij toonde het voorbeeld van Shi Tao, die dankzij het vrijgeven van informatie door yahoo nu in China een gevangenisstraf van 8 jaar uitzit wegens het wereldkundig maken van kritiek op de regering.

Erik en ik waren uitgenodigd via ons werk voor open-search, de peer-to-peer zoekmachine die censuur van zoekresultaten onmogelijk moet maken (meer op onze site). Aan de gezichtsuitdrukking te zien, waren een behoorlijk aantal van de aanwezigen in het publiek onder de indruk van het feit dat google al je bewegingen opslaat in een profiel. Niet alleen de termen waar je op zoekt worden onthouden, ook welke van de zoekresultaten je aanklikt gaan in een grote database. Dit alles natuurlijk om hun zoekmachin te verbeteren, maar intussen kan bijvoorbeeld de amerikaanse overheid deze gegevens in het kader van, noem eens wat, terrorismebestrijding ook opvragen en napluizen.

Een aansprekend voorbeeld van internet censuur door google is hoe de chinese en westerse versie van google images reageren op de zoekterm ‘tiananmen square’ (plein van de hemelse vrede). Beiden hebben een nogal selectieve set van foto’s in de aanbieding: de chinese versie laat uitsluitend blije mensen zien die zichzelf fotograferen op het plein. De westerse versie bevestigd het door de vs gekoesterde beeld van de kwade chinese regering, door alleen foto’s te tonen van tanks die het plein opreden tijdens de grote studentenprotesten.

Overigens, dat het internet van de wereld een global village maakt, weerlegden wij eerder in een kaart (pdf) die we voor de govcom.org foundation maakten. We zien hier de wereld, maar de landen zijn geschaald aan de hand van het aantal mensen, relatief gezien, dat in elk land toegang heeft tot internet. Dus heeft in een land 50% van de mensen toegang tot internet, dan is het land de helft van de grootte die het op een normale wereldkaart heeft. Wat we dan zien is dat Afrika, Zuid-Amerika, Oost-Europa, Azie en de voormalige sovjet unie zo goed als niet bestaan wat internet betreft.

Maar censuur is niet iets dat zich alleen ver van je bed afspeelt. Zo zijn er een heleboel voorbeelden van misbruik van het copyright in de vs om websites en weblogs te censureren. Zelfs nog dichter bij huis, in bijvoorbeeld Frankrijk en Duitsland, is het google die bepaalde sites buiten de zoekresultaten houdt.

Maar content-providers zoals google zijn niet als enige verantwoordelijk voor het implementeren van censuur. Nick merkt op dat ook de leveranciers van de apparatuur waar het internet uit bestaat hier een verantwoordelijkheid in hebben. Bedrijven als cisco en sun microsystems leveren graag aan bijvoorbeeld China, en verschuilen zich achter het argument dat de apparatuur volkomen generiek is. Tot slot zijn er nog de grote telecommunicatiebedrijven die de netwerken onderhouden waar het internet op is gebaseerd. In toenemende mate zeggen deze bedrijven dat ze bepaald internetverkeer liever niet op hun netwerken toestaan, of mischien alleen toestaan tegen hogere vergoedingen (het net neutrality debat).

Bovenstaande doet geen recht aan de discussie, waarin veel en veel meer aan de orde kwam. Het was dan ook een plezierige discussie, die we naderhand onder het genot van een biertje aan de Oude Gracht voort hebben gezet. Helaas waren we te laat om de Dom nog te kunnen beklimmen, en ook de coffeeshop waar Nick nog een souvenir wou kopen was op last van de politie gesloten. Desondanks een plezierige dag gehad en interessante nieuwe contacten opgedaan.

Eergisteren organiseerde de afdeling Den Haag van GroenLinks een rondetafelgesprek over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook aanwezig waren vertegenwoordigers van ABN-AMRO en Rabobank. Beiden benadrukten hoe maatschappelijk verantwoord ze wel niet waren, met het ondersteunen van haagse MKB’ers die werk maken van MVO.

Het is natuurlijk prachtig dat de banken dit doen, maar ik vrees toch de spreekwoordelijke wolf in schaapskleren. Want hoe leuk die kleinschalige initiatieven ook zijn, hoe zit dat met de grote investeringen? De miljoenen en miljarden deals zeg maar. Zo kennen we ABN-AMRO natuurlijk nog van investeringen in de wapenindustrie, of recenter bijvoorbeeld olie- en gaswinningsprojecten met desastreuze gevolgen voor de natuur. Ook de rabobank stapte nog niet zo lang geleden dik in de wapenhandel.

Mij bekruipt dus het gevoel dat de heren bankvertegenwoordigers tijdens het rondetafelgesprek mooi weer zaten te spelen, terwijl het geld dat hun klanten ze oplevert aan de achterkant gewoon in foute projecten gaat. Het is natuurlijk mooi dat er verandering is, maar wie echt maatschappelijk verantwoord bezig wil zijn moet dus voorlopig nog even niet bij deze banken zijn (maar beter bij ASN of triodos).

De afgelopen dagen is het grote financiele nieuws de fusie (sommigen zeggen overname) van ABN-AMRO met het britse Barclays. Waarom maak ik me daar druk om, zegt u? Nou, ik heb mijn bedrijfsrekening bij ABN-AMRO lopen (destijds was dat de enige bank met een filiaal in de buurt van mijn woning).

Nu wil ik al een tijdje van ABN-AMRO af. Ze investeren mijn centjes namelijk in allerlei foute projecten, zoals de wapenindustrie of goudmijnen waar milieu en mensen worden misbruikt.

Zojuist zapte ik echter op de BBC1 langs het programma ‘Whistleblower: banks’, waarin een boekje werd open gedaan over fusiepartner Barclays. Het personeel in de filialen wordt daar keihard afgerekend op ‘sales targets’. Wie niet genoeg bankproducten verkoopt, krijgt straf.

De journaliste die het programma maakte, is undercover als medewerker bij een Barclays filiaal aan de slag gegaan. Ze heeft opnamen gemaakt, waarin goed te zien is tot wat voor sfeer dit leid onder de medewerkers. Verkopen, verkopen, verkopen is waar het om draait.

Zo worden ongevraagd gewone rekeningen omgezet in speciale rekeningen die 14 pond per maand kosten en waarvoor de medewerker 10 pond per omgezette rekening ontvangt. Spaargeld (280.000 pond) wordt zonder opdracht op de rekening courant overgeschreven, wederom zodat de medewerker een bonus opstrijkt (de klant loopt intussen flink wat rente mis). En zo zijn er vele voorbeelden van schandalig gedrag om maar de verkoopcijfers te halen.

En met deze bank gaat dus ‘mijn’ bank fuseren. Voor mij is het de druppel: tijd voor een andere bank. Maar welke bank dan? Zijn het niet allemaal oplichters??

Wat een opschudding ineens, over de Noord-Koreaanse atoomproef. Men doet net alsof het een grote verassing is! En dat terwijl iedereen het al tijden zag aankomen. Overigens heb ik nog geen bevestiging gezien van seismologen, die speciaal voor dit doel een heel netwerk van waarnemingsstations aan elkaar hebben gekoppeld om de signatuur van kernproeven in trillingen in de aarde te detecteren.

Hoe dan ook, waar ik mij steeds weer over verbaas is de hypocriete manier waarop de verenigde staten in dit onderwerp staat. Zelf grote voorraden met  kernwapens hebben (en ook niet bang zijn om ze te gebruiken), maar intussen boos worden als iemand anders ze heeft. Wat een arrogantie! Natuurlijk, Noord-Korea staat dan te boek als ‘gevaarlijk’ land, met een maffe dictator. Maar voor de geestelijke gezondheid van Bush c.s. sta ik persoonlijk ook niet in.

Het is ook erg on-amerikaans, om zo te redeneren. Immers, als motivatie achter het grote wapenbezit (het grondwettelijk recht om een wapen te bezitten) in de vs wordt nogal eens genoemd dat criminelen immers altijd wel aan wapens komen, en het dus niet meer dan logisch is dat de burger ook pistolen moet kunnen bezitten om zichzelf en zijn gezin te verdedigen.

Vindt je het dan vreemd dat een klein land ergens in Azie, geconfronteerd met een op hol geslagen supermacht die duizenden kernwapens bezit, en met Hiroshima nog vers in het geheugen, zichzelf ook wil verdedigen tegen de criminelen? Zo bezien mag de westerse wereld, en de vs in het bijzonder, het zichzelf dus verwijten dat Noord-Korea graag kernwapens wil. Het klinkt als een cliche, maar “verbeter de wereld, begin bij jezelf!”.